انواع کف سازی ساختمان

کف سازی ساختمان چیست؟

کف‌پوش یکی از اجزای ضروری هر پروژۀ ساختمانی است که نه‌تنها نقشی حیاتی در ایمنی و عملکرد ساختمان ایفا می‌کند، بلکه در هنگام بازسازی ساختمان بر زیبایی و ارزش کلی ملک نیز اثر دارد و کیفیت و دوام آن می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر موفقیت کلی پروژه داشته باشد.

الزامات عملکردی کف سازی ساختمان

الزامات عملکردی متفاوتی در مورد کف سازی طبقات معمولی در یک ساختمان وجود دارد که عبارتند از:

  1. استحکام و دوام

کیفیت مصالح به‌کاررفته در ساخت کف، استحکام آن را تعیین می‌کند.

سختی کف باید به اندازه‌ای باشد که آن را نه‌تنها در زیر وزن خود، بلکه در برابر وزن مبلمان و افراد داخل اتاق نیز ثابت و تراز نگه دارد. کف سازی ساختمان همچنین به‌منزلۀ محافظی برای تأسیسات آب، برق و گرمایش است؛ به‌طوری‌که نباید بر پایداری آن‌ها تأثیر بگذارد.

  1. مقاومت در برابر آب و هوا و رطوبت زمین

در طبقۀ همکف ساختمان، افزایش رطوبت زمین می‌تواند موجب سرد و مرطوب‌شدن کف شود که در این مورد به گرمایش اضافی نیاز خواهد بود. نوع سطح زیرین، سطح آب و مسطح‌بودن یا نبودن زمین نیز می‌تواند بر میزان نفوذ رطوبت از زمین به کف تأثیر بگذارد.

  1. مقاومت در برابر آتش‌سوزی

طبقات ساختمان باید در برابر آتش‌سوزی به اندازۀ کافی مقاوم بمانند تا ساکنان فرصت فرار داشته باشند. بر اساس بند ۳-۸-۸-۳ مبحث سوم مقررات ملی ساختمان، درجۀ مقاومت مجموعه‌های سقف/ کف و سقف/ بام در برابر آتش نباید کمتر از مقدار الزامی برحسب نوع ساختار ساختمان موردنظر باشد.

همچنین، استانداردهای بریتانیایی BS ۴۷۶ و ACI ۲۱۶,۱M-۰۷ (استانداردهای آیین‌نامه‌ای برای ارزیابی مقاومت در برابر آتش مجموعه‌های بتنی و ساختمان‌های بنایی)، درجه‌بندی مقاومت در برابر آتش را بر اساس ضخامت پوشش بتنی تعیین می‌کنند که از یک ساعت تا چهار ساعت متغیر است.

  1. مقاومت در برابر عبور گرما

هنگامی‌که اختلاف دمای هوای قابل‌توجهی در طرف مقابل کف وجود دارد، کف باید در برابر انتشار گرما مقاوم باشد.

با استفاده‌از بتن و عایق رطوبت می‌توان طبقۀ همکف را به‌گونه‌ای ساخت که از انتقال حرارت از زمین به کف یا از کف به زمین جلوگیری کند. عایق رطوبت با قرارگرفتن در زیر، داخل یا بر روی بتن در زیر زمین از میرایی کف و احساس سرما جلوگیری می‌کند و منجر به کاهش انتقال حرارت و گرمای لازم برای حفظ محیطی دلپذیر خواهد شد.

اگر از سیستم گرمایش از کف برای به‌حداقل‌رساندن انتقال حرارت به زمین استفاده شد، استفاده از یک لایه عایق حرارتی در اطراف محیط و زیر دال کف ضروری است.

  1. مقاومت در برابر عبور صدا

کف‌سازی طبقات باید به‌عنوان یک مانع صوتی عمل کند و مانع از انتقال صدا بین طبقات شود. درمقایسه‌با کف‌های چوبی کم‌جِرم، کف‌های بتن مسلح در جلوگیری از انتقال صدای معلق در فضا مؤثرتر هستند.

انواع کف سازی ساختمان

کف‌سازی روی خاک

عوامل مهمی که در کف‌سازی بر روی خاک باید مدنظر قرار بگیرند عبارتنداز: میزان پایداری خاک زیرین (ناپایداری خاک سبب نشست و درنتیجه ایجاد برآمدگی در سطح کف‌سازی خواهد شد)، میزان جذب آب ازطریق خاک و انتقال آن به کف ساختمان، میزان فشرده‌سازی و ترازبودن سطح خاک.

برای اجرای کف‌سازی روی خاک، پیش از هر چیز باید زیرسازی انجام شود که به معنی مقاوم‌سازی بستری است که قرار است کف روی آن اجرا شود. این کار باعث ایجاد استحکام لازم برای روسازی، حفظ روسازی از رطوبت کف و ایجاد سطحی یکپارچه خواهد شد. برای این کار پس از زدودن عناصر درشت‌دانه (مانند سنگ‌های بزرگ) از روی زمین، لازم است تا فشرده‌سازی خاک با دستگاه فشرده‌ساز (کمپکتور) انجام شود.

این دستگاه با اِعمال فشار رو به پایین روی خاک، آن را فشرده و حفره‌های خاک را از هوا خالی می‌کند. با این کار، کف ساختمان می‌تواند وزن سنگین‌تری را روی سطح یکنواخت خود تحمل کند.

کف‌سازی روی زمین خشک

پس از اینکه فشرده‌سازی خاک انجام شد، اگر زمین خشک بود بهتر است با لایه‌ای ۱۰ الی ۱۵ سانتی‌متری از بتن پوشانده و برای ازبین‌بردن خلل‌وفرج آن، به دقت ویبره زده شود. پس از آن بنابر سلیقه می‌توان از مصالح مناسب برای روسازی استفاده کرد.

کف سازی روی زمین نیمه‌خشک

برای کف سازی روی زمین نیمه‌خشک یا نیمه‌مرطوب لازم است تا پیش از بتن‌ریزی، ابتدا در ضخامتی بین ۲۵ تا ۴۰ سانتی‌متر (بدون درنظرگرفتن ضخامت ملات) بلوکاژ (با قلوه‌سنگ درشت) و سپس، یک لایه مخلوط شن و ماسه (به‌طوری‌که تا یک سانتی‌متر روی کل سطح را بپوشاند) در زیر کف‌فرش موردنظر اجرا شود. این کار از نفوذ رطوبت از زمین به کف جلوگیری خواهد کرد.

نخستین لایۀ بتنی که روی لایۀ بلوکاژ ریخته می‌شود، در محل اجرای لوله‌های فاضلاب و کابل‌هاست بنابراین، پیش از ریختن بتن باید تأسیسات را در جای خود مستقر کرد.

کف سازی روی زمین مرطوب (نواحی بارانی)

در زمین‌های مرطوب و در مناطقی که سطح تراز آب‌های زیرزمینی بالاست، بلوکاژ به‌تنهایی برای مقابله با رطوبت کف کافی نیست. در چنین شرایطی لازم است تا پس از اجرای بلوکاژ، ابتدا منافذ بین آن با سنگدانه‌های ریز (شن و ماسه) پر شود و سپس، یک لایه عایق رطوبتی و پس از آن یک لایه ملات برای اجرای پوشش نهایی اجرا شود.

کف سازی بین طبقات

کف سازی بین طبقات روی سقف طبقات پایین‌تر اجرا می‌شود، بنابراین لازم است تا علاوه‌بر تحمل وزن بارهای زنده و مرده‌ای که بر روی آن اِعمال می‌شود، عایق مناسبی نیز در برابر رطوبت و صدا باشد تا از ایجاد مزاحمت برای طبقات زیرین جلوگیری شود.

در کف سازی بین طبقات هم باید زیرسازی انجام شود، اما مراحل اجرای آن ساده‌تر است؛ چرا که در اینجا هدف تنها ایجاد سطحی تراز و مقاوم برای انجام روسازی است.

ازآنجاکه لوله‌های تأسیساتی و کابل‌های برق از داخل زیرسازی عبور می‌کنند، لازم است اجرا و کنترل تأسیسات، پیش از شروع عملیات زیرسازی طبقات انجام شود.

کف سازی بام

در کف سازی بام ابتدا نیاز به شیب‌بندی است. این کار پس از کروم‌بندی و بااستفاده‌از پوکۀ معدنی و به دو شیوه انجام می‌شود.

  • شیب‌بندی با پوکۀ معدنی خشک: در این روش پوکه‌ها به‌صورت خشک ریخته و کوبیده می‌شوند و سپس روی آن ملات سیمان و آب (به ضخامت ۲ سانتی‌متر) اجرا می‌شود. در این روش به‌دلیل عدم وجود چسبندگی میان پوکه‌ها شیب‌بندی دوام کمی دارد و ممکن است در پی لغزش پوکه‌ها خراب شود. برای حلِّ این مشکل می‌توان پیش از ریختن ملات سیمان، مقداری گَرد سیمان به پوکه‌ها افزود که باعث ایجاد چسبندگی بین آن‌ها می‌شود.
  • شیب‌بندی با بتن سبک پوکۀ معدنی: در این روش پوکۀ معدنی با آب، سیمان و ماسه مخلوط می‌شود (با نسبت یک واحد سیمان، ۴ واحد ماسه و ۸ واحد پوکۀ معدنی) که یک بتن سبک غیرسازه‌ای به دست می‌دهد که مقاومت بسیار بالایی دارد. سپس، یک لایه ملات روی آن اجرا می‌شود تا زمینه برای اجرای عایق رطوبتی بام (ایزوگام یا قیر و گونی) فراهم شود.

برای پوشش نهایی کف بام می‌توان از کف‌پوش‌های کامپوزیت چوبی، سرامیک، موزاییک، واش‌بتن و یا چمن مصنوعی استفاده کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *